Checklist cho nhà tích hợp: ai phải lắp, thông số tối thiểu, yêu cầu datalogger theo Điều 39 TT 10/2021, phần nào phần cứng PUSR có sẵn và phần nào SI phải tự viết.
Quan trắc nước thải tự động, liên tục năm 2026 vẫn theo TT 10/2021/TT-BTNMT. NĐ 48/2026 đã sửa ngưỡng đối tượng tại Điều 97 NĐ 08/2022; từ 01/07/2026, Hà Nội áp ngưỡng lưu lượng bằng 0,9 lần mức của Chính phủ cho 13 loại hình nước thải.
Với SI, đọc Modbus từ máy phân tích không phải phần khó. Phần khó là datalogger: nối trực tiếp thiết bị đo, sinh tệp đúng mẫu, đẩy FTP trong 5 phút, tự gửi bù, giữ dữ liệu ít nhất 60 ngày. Sau nghiệm thu, Sở Nông nghiệp và Môi trường (Sở NN&MT) giữ tài khoản cao nhất và niêm phong cổng, nên lỗi thiết kế phát hiện muộn rất tốn công sửa.
Nguyên tắc: datalogger tại trạm là điểm duy nhất gửi dữ liệu cho Sở. Nhánh cho chủ cơ sở lấy dữ liệu từ chính datalogger đó và chỉ đọc.
Datalogger đọc thiết bị đo qua Modbus RTU trên RS485 hoặc RS232, nối thẳng, không qua bộ chuyển đổi hay gateway trung gian. Theo bản trích Điều 39, tín hiệu vào datalogger là tín hiệu số: chọn máy phân tích có cổng Modbus RTU và thanh ghi trạng thái. Mỗi kết quả ghi kèm đơn vị, thời gian GMT+7, trạng thái, đóng thành tệp .txt gửi FTP.
Mất mạng: tệp chưa gửi nằm trong hàng đợi trên bộ nhớ bền, có mạng lại thì gửi bù theo thứ tự thời gian. Hàng đợi phải sống qua mất điện, kiểm thử bằng cách ngắt nguồn thật. Router 4G hai SIM và UPS giảm số lần gián đoạn; cảnh báo sớm giúp xử lý trước mốc 12 giờ.
Nhánh Proto IoT Cloud là nhánh song song: phần mềm trên datalogger gửi thêm một bản qua MQTT hoặc HTTPS theo chiều đi ra, không mở cổng nhận lệnh. Không dùng kiến trúc “thiết bị đo → gateway → cloud → FTP Sở”: Luật BVMT 2020 Điều 111 yêu cầu dữ liệu truyền trực tiếp đến cơ quan chuyên môn cấp tỉnh. Chưa có văn bản nói rõ datalogger được gửi đồng thời cho bên thứ ba: hỏi Sở trước khi bật nhánh này.
| Vai trò | Thiết bị | Ghi chú |
|---|---|---|
| Datalogger, phương án Linux | USR-EG628-ETH | Ubuntu 20.04, Docker, Node-RED; 2 RS485, 1 RS232; 2 Ethernet; eMMC 32 GB, thẻ SD tới 128 GB. SI viết dịch vụ sinh tệp, FTP, hàng đợi. Không có 4G. |
| Datalogger, phương án gọn | USR-M300 bản 4G | 2 cổng nối tiếp, 2 DI, 2 DO rơ-le, 2 AI 4–20 mA, LTE Cat4, Node-RED, NTP. Tài liệu chính hãng không có FTP client. |
| I/O cho tủ lấy mẫu | USR-IO4040 | 4 DI + 4 DO qua Modbus RTU, dùng với USR-EG628 (không có DI/DO): DO kích lấy mẫu, DI nhận tiếp điểm báo lỗi. |
| Router 4G | USR-G806p | 2 SIM, 5 cổng Ethernet cho datalogger, camera, đầu ghi; VPN IPSec; watchdog kép. IP tĩnh thuê nhà mạng. |
| Đo lưu lượng | Đồng hồ lưu lượng điện từ có RS485 Modbus | Đầu vào và đầu ra; kiểm định, hiệu chuẩn theo pháp luật đo lường. |
| Đo chất lượng | Đầu đo nhiệt độ, pH, TSS, COD (hoặc TOC), amoni có Modbus RTU | Có thanh ghi trạng thái; thêm thông số nếu giấy phép môi trường yêu cầu. |
| Lấy mẫu | Tủ lấy mẫu tự động bảo quản 4 ± 2 °C | Nhận lệnh bằng tiếp điểm hoặc Modbus; Sở niêm phong. |
| Camera | 2 camera IP và đầu ghi | 1 trong, 1 ngoài nhà trạm. Một số Sở yêu cầu luồng RTSP. |
| Hiển thị, nguồn | Màn hình HMI; UPS | Datalogger phải hiển thị dữ liệu tại chỗ; UPS cho datalogger, router, camera. |
Chọn USR-EG628 khi SI muốn toàn quyền trên Linux: bộ nhớ rộng, dễ viết dịch vụ FTP, giao diện hiển thị, dễ nhân bản. Chọn USR-M300 cho trạm nhỏ cần 4G và DI/DO trong một hộp, chỉ khi SI đã chạy được bộ sinh tệp, FTP, hàng đợi bền trên Node-RED của chính thiết bị.
Giám sát: giá trị từng thông số kèm đơn vị, thời gian, trạng thái; trung bình 24 giờ (giá trị đánh giá tuân thủ; xả theo mẻ dùng trung bình 1 giờ); tệp đã gửi, tệp trong hàng đợi, tỷ lệ truyền theo ngày.
Điều khiển: lệnh lấy mẫu từ xa của Sở làm datalogger đóng DO kích tủ lấy mẫu và ghi nhật ký; lấy mẫu khi thông số vượt ngưỡng quy chuẩn theo cấu hình thống nhất với Sở. Proto IoT Cloud không gửi lệnh nào xuống datalogger.
Cảnh báo, báo cáo:
| Yêu cầu (theo bản trích) | Phần cứng PUSR có | SI, chủ cơ sở phải làm |
|---|---|---|
| Nối trực tiếp thiết bị đo, thiết bị lấy mẫu; không kết nối thông qua thiết bị khác | RS485, RS232; DI/DO trên USR-M300 hoặc module USR-IO | Đi dây thẳng từ từng thiết bị đo |
| Lưu liên tục ít nhất 60 ngày: thông số, giá trị, đơn vị, thời gian, trạng thái | USR-EG628: eMMC, thẻ SD. USR-M300: bộ nhớ đệm theo datasheet, giữ qua mất điện chưa kiểm chứng | Phần mềm lưu, xoay vòng; kiểm thử ngắt điện |
| Hiển thị, trích xuất dữ liệu tại trạm | Không có màn hình tích hợp | HMI hoặc giao diện web trên màn hình tại trạm |
| Tệp .txt theo Phụ lục 15 qua FTP/FTPS/SFTP, chậm nhất 5 phút | USR-EG628 chạy Ubuntu, viết được dịch vụ FTP; USR-M300 không có FTP client trong tài liệu | Bộ sinh tệp, client FTP, thư mục theo hướng dẫn bằng văn bản của Sở (mã trạm, tên thông số khớp cấu hình riêng của Sở) |
| Gửi từ IP tĩnh, giờ GMT+7 | USR-G806p; NTP | Thuê IP tĩnh, đăng ký với Sở; đặt múi giờ |
| Tự gửi bù; gián đoạn trên 12 giờ báo Sở | Không có sẵn theo mẫu tệp | Hàng đợi bền, đúng thứ tự, không trùng; chủ cơ sở gửi văn bản |
| Nhận lệnh lấy mẫu từ xa | DO trên USR-M300 hoặc module USR-IO | Cơ chế nhận lệnh theo hướng dẫn Sở |
| Tài khoản cao nhất giao Sở; niêm phong cổng không dùng | Đăng nhập tài khoản, mật khẩu | Phân quyền, tắt dịch vụ và cổng thừa trước nghiệm thu |
Theo NĐ 45/2022 Điều 16 khoản 1 (tổ chức chịu gấp đôi cá nhân), mức phạt tổ chức là 100–120 triệu đồng khi lắp không đúng thời hạn; 160–200 triệu khi không kết nối, truyền số liệu, không lắp camera hoặc thiết bị lấy mẫu; 200–300 triệu khi thiếu thông số hoặc can thiệp kết quả trước khi truyền; 300–400 triệu khi không có hệ thống. Không có loại chứng nhận môi trường riêng cho datalogger. Kiểm soát nằm ở nghiệm thu và niêm phong của Sở, kiểm định, hiệu chuẩn thiết bị đo, kiểm tra chất chuẩn ít nhất 1 lần/tháng và đánh giá độ chính xác tương đối (RA) hằng năm.
Thông tin quy định cập nhật tháng 10/2026. Trước khi triển khai, đối chiếu hướng dẫn kỹ thuật mới nhất của cơ quan tiếp nhận dữ liệu.
Không. USR-M300 có RS485, I/O, 4G, Node-RED, NTP, nhưng tài liệu chính hãng không có FTP client, không có bộ sinh tệp theo Phụ lục 15, và bảng chọn của hãng không xác nhận giữ dữ liệu qua mất điện. Phần đó SI phải viết và kiểm thử. Cần nền Linux đầy đủ thì chọn USR-EG628.
Không. Dữ liệu phải đi trực tiếp từ datalogger tại trạm, từ IP tĩnh đã đăng ký; Proto IoT Cloud chỉ nhận nhánh song song, cũng cần Sở chấp nhận.
Chưa có câu trả lời chung. Cách an toàn: lấy giá trị đo, trạng thái trực tiếp qua Modbus của thiết bị đo, chỉ dùng module I/O cho tiếp điểm tủ lấy mẫu, đặt chung tủ, niêm phong cùng datalogger, hỏi Sở trước khi chốt.
Gửi mô tả hiện trường, thiết bị đang có và nơi cần xem dữ liệu. Kỹ sư PROTO trao đổi phương án kiến trúc và thiết bị phù hợp.
