Trạm khí tượng nội bộ cho nhà máy, nông trại, công trường và điện mặt trời

Ghi liên tục nhiệt độ, độ ẩm, mưa, gió, bức xạ từ cảm biến RS485 Modbus ngay tại công trình; cảnh báo gió lớn, mưa lớn tại chỗ và xem lại số liệu theo giờ, ngày, tháng.

Thiết bị chínhGateway I/O 4G (USR-M300, USR-M100)
Giao thứcRS485 Modbus RTU · LoRa · MQTT · 4G
Dữ liệu vềProto IoT Cloud hoặc SCADA sẵn có

Bài toán

Số liệu dự báo và trạm khí tượng công cộng cho biết thời tiết của cả vùng. Người vận hành lại cần số đo tại đúng công trình của mình: gió ở công trường có cần trục tháp, mưa trên từng khu nông trại, bức xạ trên mặt tấm pin, nhiệt độ ngoài trời cạnh tháp giải nhiệt của nhà máy. Trạm khí tượng nội bộ là một cột cảm biến nhỏ đặt tại công trình, đọc liên tục và gửi số liệu về nơi người vận hành xem được.

Bài này nói về trạm phục vụ vận hành nội bộ ở nhà máy, nông trại, công trường, trạm điện mặt trời. Đây không phải trạm khí tượng thủy văn chuyên dùng của mạng lưới nhà nước, và số liệu không thay cho số liệu khí tượng chính thức.

  • Trạm ghi số liệu rời vào thẻ nhớ thì phải ra tận nơi lấy dữ liệu; cảm biến hỏng chỉ phát hiện khi đọc lại tệp.
  • Cảm biến mỗi hãng một bản đồ thanh ghi Modbus, thường xuất xưởng với cùng địa chỉ mặc định, cắm chung bus là xung đột.
  • Cột đo phải đặt chỗ thoáng, thường xa phòng điều khiển; kéo cáp RS485 qua bãi vừa tốn công vừa dễ dính sét.
  • Người vận hành muốn dùng số liệu gió, mưa để quyết định ngay (dừng cẩu, hoãn đổ bê tông, ngừng tưới), không chỉ để xem lại.
  • Trạm điện mặt trời cần bức xạ và nhiệt độ tấm pin cùng thời điểm với sản lượng inverter để đánh giá hiệu suất.

Kiến trúc giải pháp

Các cảm biến RS485 Modbus RTU nối chung một bus, mỗi cảm biến một địa chỉ. Gateway đọc bus theo chu kỳ, tính giá trị dẫn xuất và gửi lên nền tảng.

01Cột cảm biếnNhiệt độ, độ ẩm trong lều chắn bức xạ; tốc độ, hướng gió; mưa; bức xạ; áp suất khí quyển
02Thu thập, truyềnUSR-M300 hoặc USR-M100 đọc Modbus RTU; Proto-C610L nếu cột ở xa; 4G, Ethernet hoặc Wi-Fi
03Nền tảngProto IoT Cloud hoặc SCADA sẵn có: lưu lịch sử, ngưỡng, báo cáo
04Người vận hànhXem tức thời và theo giờ, ngày, tháng; cảnh báo gió, mưa; còi, đèn tại công trình

Chu kỳ đọc tùy đại lượng. Gió dùng cho cảnh báo cần trục phải đọc dày để bắt được gió giật. Nhiệt độ, độ ẩm, áp suất đổi chậm nên đọc thưa hơn. Mưa đọc từ bộ đếm của thiết bị đo rồi cộng dồn theo giờ, ngày. Trên USR-M300, Node-RED tính gió trung bình, gió giật lớn nhất, mưa cộng dồn ngay tại trạm, giảm lượng dữ liệu qua 4G mà vẫn giữ giá trị cần cho cảnh báo.

Cảnh báo tại công trình không nên phụ thuộc mạng. USR-M100 có luật tại chỗ từ giá trị Modbus → DO; USR-M300 làm việc này bằng Node-RED. Gió vượt ngưỡng thì còi, đèn bật ngay tại công trường, đồng thời Proto IoT Cloud cảnh báo cho người phụ trách.

Lưu ý: Cảnh báo gió của trạm chỉ là thông tin bổ trợ cho người vận hành. Gió đo ở cột thường khác gió ở độ cao cần, còn đường truyền và nguồn có thể mất. Cảnh báo này không thay thiết bị đo gió, bộ giới hạn và quy trình an toàn của cần trục theo nhà sản xuất; quyết định dừng cẩu do người chịu trách nhiệm vận hành cần trục đưa ra.

Khi mất mạng, USR-M300 giữ dữ liệu trong bộ nhớ đệm theo datasheet và gửi lại khi có mạng; khả năng giữ dữ liệu qua mất điện cần kiểm thử theo dự án. Trạm điện mặt trời đã có SCADA thì không bắt buộc đi qua cloud: USR-N510-H7-4 chuyển bus RS485 sang Modbus TCP để SCADA đọc trực tiếp.

Thiết bị đề xuất

Vai trò Thiết bị Ghi chú
Gateway 4G, nhiều cảm biến USR-M300 2 cổng nối tiếp để tách bus; Node-RED tính trung bình, cộng dồn; 2 DO cho còi, đèn; gửi MQTT(S), HTTP, OPC UA; -25~70 °C.
Gateway nhẹ, nguồn mặt trời USR-M100 bản 4G Modbus RTU master 128 điểm; luật tại chỗ giá trị Modbus → DO; báo cáo theo chu kỳ hoặc khi thay đổi với mẫu JSON; dưới 4,8 W.
Có mạng LAN hoặc SCADA USR-N510-H7-4 1 RS485 → Ethernet; Modbus RTU↔TCP cho SCADA đọc trực tiếp, hoặc Modbus master → MQTT JSON.
Có Wi-Fi USR-W610s RS485 → Wi-Fi 2,4 GHz hoặc Ethernet; Modbus RTU/TCP gateway; MQTT.
Cột đo ở xa Proto-C610L Một cặp LoRa thay đoạn cáp RS485, tầm dưới 500 m, relay đa chặng; cần nguồn 9–36 VDC tại cột.
Nhiệt độ, độ ẩm trong tủ, nhà trạm TH30 ±0,2 °C / ±2 %RH, -40~+80 °C; bản RS485 Modbus RTU; theo dõi tủ thiết bị, nhà trạm.
Nhiệt độ, độ ẩm ngoài trời Cảm biến nhiệt độ, độ ẩm RS485 Modbus trong lều chắn bức xạ Lều chắn nắng trực tiếp và nhiệt bức xạ từ mặt đất.
Gió Cảm biến tốc độ gió và hướng gió RS485 Modbus Đỉnh cột, xa vật cản; căn hướng chuẩn khi lắp.
Mưa Thiết bị đo mưa có đầu ra RS485 Modbus Loại chỉ có đầu ra xung cần thêm bộ đếm xung có Modbus.
Bức xạ (trạm điện mặt trời) Cảm biến bức xạ mặt trời RS485 Modbus hoặc 4–20 mA; cảm biến nhiệt độ tấm pin Đặt cùng góc nghiêng với tấm pin nếu cần so với sản lượng.
Bảo vệ Chống sét lan truyền cho nguồn và đường RS485; nối đất cột Cột đo ngoài trời là điểm dễ bị sét nhất của hệ thống.

Chọn USR-M100 cho trạm ít cảm biến, nguồn mặt trời, ngưỡng đơn giản. Chọn USR-M300 khi cần tính toán tại trạm, cần hai bus riêng (cảm biến khác tốc độ baud) hoặc cần gửi OPC UA cho hệ thống sẵn có. Nơi đã có mạng nội bộ ổn định, USR-N510-H7-4 hoặc USR-W610s gọn hơn, không cần SIM 4G.

Dữ liệu, điều khiển và cảnh báo

Giám sát

  • Nhiệt độ, độ ẩm, áp suất khí quyển; điểm sương tính trên gateway hoặc nền tảng.
  • Gió: tốc độ tức thời, trung bình, giật lớn nhất, hướng.
  • Mưa theo giờ, ngày, tháng; bức xạ tức thời và tích lũy ngày với trạm điện mặt trời.
  • Lịch sử xem lại theo giờ, ngày, tháng trên Proto IoT Cloud.

Điều khiển

  • Còi, đèn cảnh báo tại công trường qua DO của gateway.
  • Tiếp điểm DO cho hệ thống khác, ví dụ tạm dừng tưới tự động khi đang mưa.

Cảnh báo, báo cáo

  • Gió vượt ngưỡng do đơn vị vận hành cần trục đặt; mưa lớn theo giờ; nhiệt độ cao.
  • Cảm biến mất kết nối hoặc giá trị đứng yên quá lâu.
  • Báo cáo tổng hợp ngày, tháng cho nhật ký công trường, nhật ký vận hành.
  • Dữ liệu có thể kết nối với AI Agent khách đang dùng qua MCP để hỏi đáp và tổng hợp.

Triển khai

  1. Khảo sát. Làm rõ mục đích (cần trục, tưới, điện mặt trời, nhà máy). Chọn vị trí cột thoáng, xa tường, mái, cây; kiểm tra nguồn điện và đường truyền tại cột.
  2. Chuẩn bị cảm biến. Đặt địa chỉ Modbus và tốc độ baud cho từng cảm biến, ghi bản đồ thanh ghi, chạy thử cả bus trên bàn trước khi lên cột.
  3. Lắp đặt. Dựng cột, giá; căn hướng cảm biến hướng gió; lắp lều chắn bức xạ; cân bằng cảm biến bức xạ; đi cáp, chống sét, nối đất.
  4. Cấu hình. Chu kỳ đọc, phép tính trung bình, gió giật, mốc cộng dồn mưa; ngưỡng cảnh báo; liên động còi, đèn; tài khoản trên Proto IoT Cloud.
  5. Chạy thử. So sánh với nhiệt ẩm kế cầm tay; đổ nước thử thiết bị đo mưa; ngắt mạng để kiểm tra gửi lại; kích ngưỡng giả để thử cảnh báo.
  6. Bàn giao. Tài khoản phân quyền, bảng ngưỡng, sơ đồ đấu nối, lịch vệ sinh phễu đo mưa và mặt cảm biến bức xạ.

Câu hỏi thường gặp

Dùng cảm biến nhiều hãng trên cùng một bus RS485 được không?

Được, nếu cùng tốc độ baud, cùng khung dữ liệu và mỗi cảm biến một địa chỉ. Cảm biến không chỉnh được tốc độ thì tách sang cổng nối tiếp thứ hai của USR-M300 hoặc USR-M100.

Số liệu trạm này có dùng làm số liệu khí tượng chính thức được không?

Không. Trạm phục vụ vận hành nội bộ. Hồ sơ cần số liệu chính thức thì dùng nguồn của cơ quan khí tượng thủy văn.

Thiết bị đo mưa chỉ có đầu ra xung thì sao?

Tài liệu hiện có không xác nhận DI của gateway đếm được xung. Chọn thiết bị đo mưa có RS485 Modbus, hoặc thêm bộ đếm xung có Modbus và đọc như một cảm biến.

Trạm điện mặt trời đã có SCADA, có cần Proto IoT Cloud không?

Không bắt buộc. SCADA đọc trực tiếp qua Modbus TCP (USR-N510-H7-4) hoặc nhận OPC UA từ USR-M300. Proto IoT Cloud dùng khi cần xem từ xa trên điện thoại hoặc gộp nhiều trạm.

Cột đặt giữa nông trại không có điện lưới?

Dùng tấm pin mặt trời và ắc quy. USR-M100 tiêu thụ dưới 4,8 W theo datasheet. Nếu dùng Proto-C610L, đầu LoRa tại cột cũng cần nguồn 9–36 VDC.

Chưa thấy bài toán của bạn?

Gửi mô tả hiện trường, thiết bị đang có và nơi cần xem dữ liệu. Kỹ sư PROTO trao đổi phương án kiến trúc và thiết bị phù hợp.

zalo-icon
facebook-icon
tiktok-icon
phone-icon