Gateway lập trình được tại công trình đọc lưu lượng, mực nước giếng và gửi thẳng lên hệ thống giám sát tài nguyên nước quốc gia qua REST/HTTPS theo TT 64/2025; nhánh song song về Proto IoT Cloud.
Nhà máy nước, khu công nghiệp, cơ sở sản xuất khai thác nước dưới đất bằng giếng khoan phải giám sát lưu lượng, mực nước theo giấy phép. Một bãi giếng thường có nhiều giếng cách nhau vài trăm mét, mỗi giếng một tủ bơm, có nơi thêm giếng quan trắc riêng. Nhiều công trình vẫn ghi sổ tay, hoặc đã truyền dữ liệu nhưng theo cách làm của quy định cũ.
Thông tư 64/2025/TT-BNNMT có hiệu lực từ 26/12/2025, thay Thông tư 17/2021/TT-BTNMT, đổi cách kết nối: công trình kết nối mới gửi thẳng theo dịch vụ web. Chủ công trình cần thiết bị vừa gửi đúng định dạng lên hệ thống quốc gia, vừa cho chính họ theo dõi giếng.
Mỗi công trình có một gateway lập trình được làm điểm gửi: đọc đồng hồ lưu lượng, cảm biến mực nước của các giếng, đóng gói theo schema chính thức và gọi API của hệ thống quốc gia. Cùng lúc, gateway gửi một nhánh MQTT riêng về Proto IoT Cloud cho chủ công trình.
Chu kỳ. Gateway đọc đồng hồ, cảm biến không quá 15 phút/lần theo yêu cầu đo, rồi gửi theo chu kỳ truyền của mức công trình (trực tuyến: không quá 1 giờ/lần). Công trình giám sát định kỳ: gateway vẫn tự ghi số liệu; nếu hệ thống quốc gia hỗ trợ nhận số liệu định kỳ qua API thì có thể tự động hóa bước gửi, việc này cần kiểm tra với cơ quan quản lý. Trước mắt, dữ liệu trên Proto IoT Cloud dùng để lập báo cáo và cập nhật theo hướng dẫn của cơ quan tiếp nhận. Thời điểm đo lấy theo đồng hồ gateway, đồng bộ NTP.
Gửi thẳng và gửi bù. Phần mềm trên USR-EG628-ETH (Node-RED hoặc container Docker) gọi RESTful API qua HTTPS của hệ thống tiếp nhận. Bản tin được ghi vào hàng đợi trên eMMC hoặc thẻ SD trước khi gửi, chỉ xóa khi có phản hồi thành công, nên mất mạng thì được gửi bù theo thứ tự thời gian. Đây là logic phần mềm PROTO hoặc SI lập trình, phải kiểm thử mất mạng, mất điện trước khi đăng ký kết nối.
Nhánh Proto IoT Cloud. Nhánh song song, không chuyển tiếp lên cơ quan quản lý. Gateway đẩy thêm trạng thái gửi (lần thành công gần nhất, số bản tin chờ) để chủ công trình biết sớm mình đang gián đoạn, trước mốc 72 giờ.
Bãi nhiều giếng. Giếng gần tủ trung tâm nối RS485 trực tiếp. Giếng trong bán kính dưới 500 m dùng Proto-C610L đưa RS485 qua LoRa, relay đa chặng nếu cần. Giếng xa hơn có tuyến cáp thì dùng bộ chuyển đổi quang PW-SDOF. Cách gom nhiều giếng vào một mã công trình cần thống nhất với cơ quan tiếp nhận.
| Vai trò | Thiết bị | Ghi chú |
|---|---|---|
| Gateway gửi thẳng | USR-EG628-ETH | 2 RS485, 1 RS232, 2 Ethernet; Ubuntu 20.04, Node-RED, Docker; eMMC 32 GB, thẻ SD tới 128 GB; 9–36 VDC; -20~70 °C. |
| Đường 4G | USR-G806p | 2 khe Nano-SIM dự phòng nhà mạng, watchdog kép, VPN, vỏ kim loại, -40~75 °C. |
| I/O tại tủ | USR-IO IO0440, IO8000 | Đọc cảm biến 4–20 mA, trạng thái bơm qua RS485 Modbus RTU. |
| Giếng dưới 500 m | Proto-C610L | RS485 sang LoRa 433 MHz, relay đa chặng, mã hóa khóa 16 byte. |
| Giếng xa có cáp | Bộ chuyển đổi quang PW-SDOF | RS485 + Ethernet sang quang single-mode, 20 km. |
| Công trình nhỏ, định kỳ | USR-M100 (bản 4G) | HTTP(S), mẫu JSON, 2 AI, 2 DI, RS485. Ghi số liệu về Proto IoT Cloud để lập báo cáo; gửi thẳng chỉ khi hệ thống quốc gia nhận qua API và đã thử được với schema, cách xác thực chính thức. |
| Lưu lượng | Đồng hồ lưu lượng điện từ có RS485 Modbus RTU | Sai số yêu cầu ≤ 5%; kiểm định, hiệu chuẩn. |
| Mực nước | Cảm biến mực nước kiểu áp suất thả giếng, RS485 hoặc 4–20 mA | Sai số yêu cầu ≤ 1 cm; chọn dải đo vừa đủ, đặt dưới mực nước động thấp nhất. |
| Chất lượng (nếu thuộc diện) | Máy phân tích pH, TDS, amoni, nitrat của hãng analyzer | Cấp nước sinh hoạt từ 5.000 m³/ngày đêm. |
Với yêu cầu ≤ 1 cm, nên chọn cảm biến mực nước bản RS485 để không cộng thêm sai số chuyển đổi 4–20 mA, và chọn dải đo theo biên độ mực nước thực tế: dải càng lớn càng khó đạt 1 cm.
Giám sát
Điều khiển
Cảnh báo, báo cáo
Theo Nghị định 53/2024/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 23/2026/NĐ-CP (Điều 92, khai thác nước dưới đất):
| Quy mô | Phải giám sát | Chế độ |
|---|---|---|
| Từ 3.000 m³/ngày đêm | Lưu lượng, mực nước giếng khai thác, mực nước giếng quan trắc | Trực tuyến, truyền không quá 1 giờ/lần |
| 1.000 đến dưới 3.000 m³/ngày đêm | Lưu lượng, mực nước giếng khai thác | Trực tuyến, truyền không quá 1 giờ/lần |
| 10 đến dưới 1.000 m³/ngày đêm | Lưu lượng, mực nước giếng khai thác, chất lượng nước (nếu có) | Định kỳ: lưu lượng, mực nước không quá 24 giờ/lần, cập nhật trước 10 giờ sáng hôm sau; chất lượng trong 5 ngày làm việc kể từ khi có kết quả phân tích |
Chất lượng nước giám sát định kỳ; không yêu cầu camera. Công trình cấp nước sinh hoạt từ nước dưới đất từ 5.000 m³/ngày đêm phải quan trắc trực tuyến thêm pH, TDS, amoni, nitrat (Điều 88), tối thiểu một vị trí cho mỗi tầng chứa nước khai thác.
Thiết bị đo (Điều 87). Đo mực nước, lưu lượng không quá 15 phút/lần. Sai số mực nước ≤ 1 cm, lưu lượng ≤ 5% là yêu cầu với cảm biến, đồng hồ, không phải với gateway; thiết bị đo phải kiểm định, hiệu chuẩn. Gián đoạn do bảo trì, kiểm định thì chuyển sang chế độ định kỳ, khắc phục trong 60 ngày. Gián đoạn đường truyền phải truyền bù; quá 72 giờ liên tục phải thông báo bằng văn bản.
Cách truyền (Thông tư 64/2025/TT-BNNMT). Dịch vụ web theo RESTful API trên HTTPS (Điều 12 khoản 7). Công trình bắt đầu truyền từ 26/12/2025 phải truyền theo Web Service, không được truyền qua hệ thống trung gian (Điều 16 khoản 1 điểm b); công trình đã truyền trước đó được tiếp tục và được khuyến khích nâng cấp (điểm a). Vì vậy gateway gửi thẳng, Proto IoT Cloud chỉ là nhánh song song cho chủ công trình.
Phân vai. Gateway: đọc, đóng gói, gửi HTTPS, gửi bù. Cảm biến, đồng hồ: độ chính xác, kiểm định. Cơ quan tiếp nhận (Bộ hoặc Sở Nông nghiệp và Môi trường theo phân cấp): schema, endpoint, tài khoản, xác nhận kết nối.
Thông tin quy định cập nhật tháng 10/2026. Trước khi triển khai, đối chiếu hướng dẫn kỹ thuật mới nhất của cơ quan tiếp nhận dữ liệu.
Theo Điều 16 khoản 1 điểm a Thông tư 64/2025/TT-BNNMT, công trình đã truyền trước ngày hiệu lực được tiếp tục và được khuyến khích nâng cấp sang Web Service. Công trình kết nối mới từ 26/12/2025 phải gửi thẳng theo Web Service (điểm b). Khi nâng cấp công trình đang truyền, nên thiết kế gửi thẳng theo điểm b và hỏi cơ quan tiếp nhận để chốt.
Không. Sai số là của cảm biến và đồng hồ, chứng minh bằng kiểm định, hiệu chuẩn. Gateway truyền đúng giá trị cảm biến trả về.
Không với công trình kết nối mới. Mỗi công trình gửi thẳng từ gateway tại chỗ; Proto IoT Cloud chỉ gom số liệu nhiều công trình cho chủ sở hữu.
Nên có nguồn dự phòng cho gateway và router. Hàng đợi nằm trên eMMC, nhưng hành vi khi mất điện đột ngột vẫn phải kiểm thử.
Gửi mô tả hiện trường, thiết bị đang có và nơi cần xem dữ liệu. Kỹ sư PROTO trao đổi phương án kiến trúc và thiết bị phù hợp.
