Giám sát tập trung tín hiệu báo cháy cho khu nhiều tòa, nhiều căn

Lấy tín hiệu báo cháy, sự cố từ ngõ ra rơ-le của tủ trung tâm từng nhà, từng tòa về một màn hình và cảnh báo trên điện thoại. Bổ trợ, không thay thế hệ thống báo cháy theo quy chuẩn PCCC.

Thiết bị chínhGateway I/O 4G (USR-M100), module 8 DI (USR-IO8000)
Giao thứcDI tiếp điểm · Modbus RTU · MQTT · 4G
Dữ liệu vềProto IoT Cloud hoặc web giám sát riêng

Bài toán

Ở khu đô thị, khu nhà ở liền kề, biệt thự, khu ký túc xá hay cụm nhà xưởng cho thuê, mỗi nhà hoặc mỗi tòa thường có tủ trung tâm báo cháy riêng. Khi có báo động, còi và đèn kêu tại chỗ. Nhưng phòng bảo vệ, ban quản lý khu và chủ nhà ở nơi khác không biết ngay nhà nào đang báo, nhất là ban đêm hoặc khi nhà vắng người.

Bài toán không phải thay hệ thống báo cháy. Bài toán là gom tín hiệu từ nhiều tủ phân tán về một nơi, hiện đúng vị trí trên mặt bằng khu để bảo vệ đến đúng chỗ, và giữ lịch sử để kiểm tra sau.

  • Tủ báo cháy phân tán, không có đường truyền chung; kéo cáp tín hiệu toàn khu tốn kém, khó làm khi khu xây theo nhiều giai đoạn.
  • Tủ của nhiều hãng, nhiều đời; cổng truyền thông (nếu có) mỗi hãng một kiểu. Phần lớn tủ chỉ có điểm chung là ngõ ra rơ-le báo cháy, sự cố.
  • Mặt bằng khu lớn; một danh sách mã nhà trên màn hình không giúp bảo vệ định vị nhanh.
  • Tủ báo sự cố (đứt dây, lỗi đầu báo, mất nguồn) kéo dài nhiều ngày mà ban quản lý không biết.
  • Không phân biệt được điểm đang bình thường với điểm đã mất liên lạc.

Kiến trúc giải pháp

Mỗi điểm (nhà hoặc tòa) có một gateway I/O 4G đọc tiếp điểm ngõ ra của tủ trung tâm báo cháy. Gateway gửi sự kiện lên nền tảng qua MQTT; nền tảng gửi cảnh báo tới điện thoại người trực. Lớp mặt bằng khu (bản vẽ, tọa độ từng điểm, tự phóng tới vùng đang báo) là phần xây theo dự án trên dữ liệu: trong web giám sát riêng, hoặc trên nền tảng nếu đáp ứng được.

01Tủ báo cháyNgõ ra rơ-le báo cháy, sự cố của tủ trung tâm ở từng nhà, từng tòa
02Gateway 4GUSR-M100 bản 4G đọc DI, ghép USR-IO8000 khi nhiều tín hiệu; gửi MQTT khi trạng thái đổi
03Nền tảngProto IoT Cloud hoặc web giám sát riêng; lớp mặt bằng khu xây theo dự án
04Người trựcPhòng bảo vệ, ban quản lý, chủ nhà xem mặt bằng và nhận cảnh báo trên điện thoại

Tín hiệu lấy ở đâu. Gateway chỉ đọc tiếp điểm ở ngõ ra rơ-le của tủ: báo cháy, sự cố, và ngõ ra theo vùng nếu tủ có. Gateway không đấu vào mạch đầu báo, không lấy nguồn của tủ và không gửi lệnh vào tủ. Nhà chỉ cần 2 tín hiệu thì dùng 2 DI cách ly quang có sẵn trên USR-M100. Tòa có tủ nhiều ngõ ra, hoặc một gateway đọc nhiều tủ đặt gần nhau, thì ghép module USR-IO8000 (8 DI) qua RS485; USR-M100 ghép tối đa 6 module USR-IO.

Gửi theo thay đổi và gửi định kỳ. USR-M100 có báo cáo theo thay đổi, theo chu kỳ và hẹn giờ với mẫu JSON. DI đổi trạng thái thì gửi ngay một bản tin sự kiện. Ngoài ra gateway gửi bản tin định kỳ làm tín hiệu “còn sống”, để nền tảng hoặc web giám sát, khi được cấu hình, phân biệt điểm bình thường với điểm mất liên lạc (mất sóng 4G, mất nguồn gateway, hỏng anten).

Hiển thị trên mặt bằng (xây theo dự án). Bản vẽ mặt bằng khu (thường có sẵn dạng CAD) được chuyển thành lớp nền, mỗi điểm có tọa độ gắn với mã gateway. Khi một điểm báo cháy, giao diện nên tự phóng tới khu vực đó, đánh dấu nhà đang báo, kèm thông tin liên hệ và đường tiếp cận. Khu chia nhiều giai đoạn thì điểm mới chỉ cần thêm gateway và khai báo tọa độ, không kéo thêm cáp.

Mất điện, mất sóng. Gateway dùng nguồn 9–36 VDC, nên cấp từ bộ nguồn có ắc quy dự phòng để vẫn gửi được khi nhà mất điện lưới. Nếu mất sóng 4G, gateway không gửi được. Nền tảng hoặc web giám sát phải được cấu hình để coi điểm quá hạn bản tin định kỳ là “mất liên lạc”. Chức năng này phải kiểm tra trên nền tảng khi khảo sát và thử ở bước nghiệm thu. Còi, đèn của tủ báo cháy vẫn hoạt động độc lập vì hệ thống giám sát không can thiệp vào tủ.

Lưu ý: Hệ thống này chỉ bổ trợ giám sát cho chủ đầu tư, ban quản lý. Nó không thay thế hệ thống báo cháy, cũng không thay thế kênh báo cháy và truyền tin sự cố theo quy chuẩn PCCC. Việc đấu nối vào ngõ ra của tủ trung tâm báo cháy phải do đơn vị PCCC đang quản lý hệ thống hoặc đơn vị được phép thực hiện.

Thiết bị đề xuất

Vai trò Thiết bị Ghi chú
Gateway tại mỗi điểm USR-M100 bản 4G Ethernet + 4G LTE (Micro-SIM, anten SMA); 2 DI cách ly quang, 2 DO rơ-le, 2 AI 4–20 mA; MQTT, MQTTS; báo cáo theo thay đổi, chu kỳ, hẹn giờ; luật liên kết DI → DO tại chỗ; 9–36 VDC, < 4,8 W.
Mở rộng DI Module USR-IO8000 (8 DI) Ghép qua RS485 Modbus RTU khi tủ có ngõ ra theo vùng, theo tầng, hoặc khi một gateway đọc nhiều tủ gần nhau.
Gateway nơi có LAN ổn định USR-M100-ETH Như USR-M100 nhưng chỉ Ethernet; theo bảng chọn hãng không ghép module mở rộng, nên chỉ dùng cho điểm cần tối đa 2 DI.
Tủ trung tâm báo cháy Tủ hiện có, có ngõ ra rơ-le báo cháy, sự cố Đơn vị PCCC xác nhận ngõ ra dùng được, loại tiếp điểm, và thực hiện đấu nối.
Nguồn cho gateway Bộ nguồn 12 hoặc 24 VDC có ắc quy dự phòng Nguồn riêng; không lấy từ nguồn nuôi tủ báo cháy nếu đơn vị PCCC không đồng ý.
Báo hiệu ngoài nhà (tùy chọn) Đèn chớp tại cổng hoặc mặt tiền Đóng bằng DO của gateway theo luật DI → DO, giúp bảo vệ nhận ra nhà đang báo từ đường nội khu.

Mỗi nhà một gateway hay gom nhiều tủ? Nhà riêng lẻ, cách xa nhau: mỗi nhà một USR-M100 bản 4G, không phụ thuộc cáp liên nhà và lắp được theo từng giai đoạn. Các tủ trong cùng tòa hoặc cụm có thể kéo cáp tín hiệu ngắn về một phòng kỹ thuật: một USR-M100 bản 4G cộng các module USR-IO8000. Ở cả hai cách, kiểm tra sóng 4G ngay tại vị trí đặt gateway; hộp kỹ thuật kín, tầng hầm thường yếu sóng, khi đó đưa anten SMA ra ngoài.

Dữ liệu, điều khiển và cảnh báo

Giám sát

  • Trạng thái báo cháy từng điểm: nhà, tòa, hoặc vùng nếu tủ có ngõ ra theo vùng.
  • Trạng thái sự cố chung của tủ.
  • Trạng thái kết nối của gateway: còn nhận bản tin định kỳ hay đã quá hạn.
  • Vị trí (trên mặt bằng nếu dự án có lớp này) và thông tin liên hệ của từng điểm.

Điều khiển

  • Không gửi lệnh vào tủ báo cháy: không tắt chuông, không khôi phục tủ từ xa.
  • DO của gateway chỉ dùng cho báo hiệu phụ tại chỗ (đèn chớp ngoài nhà) theo luật liên kết DI → DO chạy ngay trên USR-M100, không chờ nền tảng.

Cảnh báo, báo cáo

  • Báo cháy: mức cảnh báo cao nhất, gửi điện thoại người trực, ban quản lý, chủ nhà theo phân quyền; nếu dự án có lớp mặt bằng thì màn hình chuyển tới vị trí.
  • Sự cố tủ: mức thấp hơn, gửi bộ phận kỹ thuật và đơn vị bảo trì PCCC.
  • Mất liên lạc: điểm quá hạn bản tin định kỳ (cấu hình trên nền tảng hoặc web giám sát, thử khi nghiệm thu).
  • Nhật ký: thời điểm báo, thời điểm hết báo; thống kê số lần báo cháy, sự cố theo từng điểm để tìm tủ hay báo giả và đề nghị đơn vị PCCC kiểm tra.

Tín hiệu trên màn hình phản ánh đúng tín hiệu của tủ: tủ báo giả thì màn hình cũng báo. Hệ thống giám sát không lọc hay đánh giá báo động thay cho người trực.

Triển khai

  1. Khảo sát tủ cùng đơn vị PCCC. Hãng, model, ngõ ra rơ-le có sẵn (báo cháy, sự cố, theo vùng), loại tiếp điểm thường mở hay thường đóng, chỗ đặt gateway và mức sóng 4G tại đó.
  2. Chuẩn bị mặt bằng. Lấy bản vẽ mặt bằng khu, đánh mã từng nhà, tòa. Lập bảng mã điểm, tọa độ, thông tin liên hệ, người nhận cảnh báo theo nhóm.
  3. Lắp đặt, đấu nối. Gateway và nguồn có ắc quy đặt cạnh tủ trong hộp riêng. Đơn vị PCCC đấu ngõ ra rơ-le của tủ vào DI. Với kênh sự cố, nếu tủ cho phép, nên chọn tiếp điểm thường đóng để đứt dây cũng hiện thành bất thường.
  4. Cấu hình. Gửi theo thay đổi DI và bản tin định kỳ; đặt mức cảnh báo và người nhận; gắn mã gateway với vị trí trên mặt bằng.
  5. Thử từng điểm. Đơn vị PCCC kích hoạt thử báo cháy, sự cố theo quy trình thử của tủ. Đối chiếu đúng nhà, đúng vị trí, đúng người nhận. Rút nguồn gateway, tháo anten để thử trạng thái mất liên lạc.
  6. Bàn giao. Danh sách điểm và tọa độ, tài khoản theo vai trò, quy trình xử lý khi nhận cảnh báo, cách thêm điểm cho giai đoạn sau.

Câu hỏi thường gặp

Hệ thống này có thay được thiết bị truyền tin báo cháy theo quy định không?

Không. Đây là lớp giám sát bổ trợ cho chủ đầu tư, ban quản lý. Hệ thống báo cháy và kênh báo, truyền tin theo quy chuẩn PCCC vẫn giữ nguyên, do đơn vị PCCC chịu trách nhiệm.

Tủ không có cổng truyền thông thì có lấy được tín hiệu không?

Được, nếu tủ có ngõ ra rơ-le báo cháy, sự cố. Giải pháp chỉ cần tiếp điểm, không cần giao thức của hãng tủ. Đổi lại, nền tảng chỉ biết trạng thái chung của tủ, hoặc theo vùng nếu tủ có ngõ ra riêng cho vùng, không biết từng đầu báo.

Muốn biết đến từng đầu báo thì sao?

Cần tủ địa chỉ có cổng truyền thông và tài liệu giao thức của hãng tủ. Việc đọc dữ liệu đó phải khảo sát riêng và được hãng tủ, đơn vị PCCC đồng ý.

Cảnh báo về điện thoại nhanh đến mức nào?

PROTO không công bố con số thời gian phản hồi. Độ trễ phụ thuộc sóng 4G tại điểm, cấu hình gửi và kênh thông báo trên điện thoại. Khi nghiệm thu nên đo thực tế ở các điểm đại diện, nhất là điểm sóng yếu.

Khu xây nhiều giai đoạn thì triển khai thế nào?

Mỗi điểm dùng 4G độc lập nên lắp đến đâu thêm đến đó: khai báo gateway mới, gắn vị trí, thêm người nhận. Mặt bằng nên chuẩn bị cho toàn khu ngay từ đầu, giai đoạn sau chỉ bật thêm điểm.

Chưa thấy bài toán của bạn?

Gửi mô tả hiện trường, thiết bị đang có và nơi cần xem dữ liệu. Kỹ sư PROTO trao đổi phương án kiến trúc và thiết bị phù hợp.

zalo-icon
facebook-icon
tiktok-icon
phone-icon